De, het of allebei?

Het Nederlands kent twee lidwoorden: ‘de’ en ‘het’. Er is geen regel die bepaalt of een woord het lidwoord ‘de’ of het lidwoord ‘het’ krijgt. Wanneer het Nederlands je moedertaal is, weet je meestal of een woord een de- of een het-woord is. Is Nederlands niet je eerste taal dan moet je dat uit je hoofd leren.

De- en het-woord

Om het helemaal lastig te maken, zijn er ook woorden die voorkomen als de- en als het-woord. De keuze voor het lidwoord is bij deze woorden echter niet willekeurig omdat het gebruik van het lidwoord een betekenisverschil met zich meebrengt. Het gaat hier namelijk om zogenaamde homoniemen.

Context

Homoniemen zijn woorden die hetzelfde worden geschreven en ook hetzelfde klinken maar wel een verschil in betekenis hebben. Bij de meeste homoniemen moet de betekenis uit de context gehaald worden. Zoals het woord gerecht. Het gerecht kan de betekenis van een rechtbank of een maaltijd hebben. De betekenis moet uit de context gehaald worden (‘ik moet bij het gerecht verschijnen’ versus ‘ik vind dat een lekker gerecht’).

Lidwoord

Bij de homoniemen die we hier bespreken, helpt het lidwoord om de juiste betekenis te achterhalen. Wil je deze homoniemen dus correct kunnen gebruiken dan moet je dus weten welk lidwoord welke betekenis oplevert.

In de lijst hieronder geven we een overzicht van veel voorkomende homoniemen die voorkomen met beide lidwoorden met hun verschillende betekenissen.

Zelfstandig naamwoord De-woord Het-woord
Aas Lokspijs De één in het kaartspel
Bal Bolvormig voorwerp (sport) Dansfeest
Blik Oogopslag Voorwerp, metaal
Bos Bundel Woud
Bot Vissoort Been
Buis Pijp Kledingstuk
Diamant Stuk gekristalliseerd koolstof onder meer gebruikt als sieraad (voorwerp) Zeer hard doorzichtig edelgesteente (stof)
Doek Lap Gordijn, schilderij
Eigendom Eigendomsrecht (juridisch) Wat aan iemand toebehoort
Fortuin Lot Geld
Gemaal Echtgenoot Aanhoudend malen van molens, inrichting voor bemaling, gezeur
Genie Legerafdeling Buitengewone begaafdheid, buitengewoon begaafd persoon
Grauw Snauw Gepeupel
Heer Mannelijk persoon, koning in het kaartspel Leger, menigte
Hof Tuin, boomgaard Woonplaats van een vorst, gerechtshof, hofhouding
Idee Veronderstelde eeuwige en volmaakte grond of voorbeeld van iets (filosofisch) Denkbeeld, voorstel tot verbetering
Intermediair Tussenpersoon Bemiddeling
Jacht Het jagen Boot
Kamp Strijd, strijdonderdeel Tijdelijke woonplaats
Kapitaal Hoofdletter Geld
Klad Smet Voorlopige versie
Koppel Band Paar, stel
Koraal Kraal, koorzanger Tot kalkgeheel vergroeide skeletten van bloempoliepen (stof), plechtig koorgezang
Kwart Muziekterm Vierde deel van iets
Lek Het lekken, het neerdruipen van een vloeistof Scheur
Licentiaat Persoon met academische graad Graad van licentiaat
Lof Eerbetoon, eerbetuiging Katholieke gebedsdienst
Maal Keer, vermenigvuldigingsteken Maaltijd
Mens Tot zoogdier behorend wezen Vrouw (pejoratief)
Metaal Bedrijfssector Stofnaam
Moer Moeder, ringvormig voorwerp waarin een bout geschroefd wordt Veenmoeras
Nerts Kleine visotter De stof gemaakt van nertsenvacht
Opzet Planning, organisatie Bedoeling (juridisch)
Pad Dier Weg
Patroon Beschermer, bedrijfseigenaar, huls met vulling Modeltekening
Pleister Klevend wondverband (medisch) Kalkmengsel om muren mee te besmeren
Portier Uitsmijter, beveiliger Deur
Punt Spits toelopend gedeelte, uiteinde Aanduiding voor waardering (sport), plaats
Rek Rekbaarheid Toestel van stangen of planken om iets aan of over te hangen of op te bergen
Rijm Rijp Klankgelijkheid, gedicht
Rot Rat Bederf
Slag Worp, mep, ramp Soort
Sloop Afbraak Hoes voor bedkussen
Spoor Spore (biologie), uitsteeksel Indruk, afdruk, spoorrails
Stift Houten of metalen pen Klooster
Stof Materie, substantie, weefsel Zeer kleine droge deeltjes in de lucht
Substituut Plaatsvervanger Vervangingsmiddel
Veer Pluim, springveer Pont
Vizier Prominent persoon aan het vroegere Turkse en Perzische hof Richtmiddel op geweerloop of fototoestel, kijkgat in een helm
Vlek Smet Gehucht
Want Handschoen zonder aparte vingers Touwwerk
Wee Barenswee Verdriet
Weer Gesneden ram of bok Atmosferische toestand (klimatologie)
Wurm Worm Klein kind
Zegel Plakzegel Zegelafdruk, stempel
Zicht Kleine zeis Beeld, blik
 

Tolken

Klik hier voor het aanvragen van een offerte voor een tolkopdracht.

Direct een tolk reserveren? Bel nu: 030 - 2919940.

Vertalen

Klik hier voor het aanvragen van een offerte voor een vertaalopdracht.

Trainen

Wilt u zich aanmelden voor een cursus? Klik hier om de agenda te bekijken met al onze cursussen.